تابلو برق چیست و انواع آن کدام است ؟

تابلو برق یک محفظه یا باکسی فلزی و یا غیر فلزی است که تجهیزات الکتریکی گوناگونی درون آن قرار می‌گیرد.

وظیفه اصلی تابلو‌های برق، توزیع، حفاظت و کنترل انرژی الکتریکی مصرف کننده‌ها، دستگاه‌ها و تجهیزات یک مجموعه از قیبل ساختمان‌ها، بیمارستان‌ها، کارخانه‌ها، پالایشگاها و ... است.

وظیفه‌ی دیگر تابلوهای برق، محافظت تجهیزات الکتریکی قرار گرفته درون تابلو برق در برابر عوامل محیطی مانند رطوبت، باران، گرما، گرد و غبار و دسترسی آسان به تجهیزات می‌باشد.

تابلوبرق از اجزای مختلفی از قبیل بدنه تابلو، تجهیزات برقی (شامل بریکرها، کنتاکتورها، رله‌ها، ترمینال های ورود و خروج، نمایشگرها و غیره)، سیم‌ها، شمش‌ها و کابل‌هایی که تجهیزات برقی را مطابق نقشه قدرت و فرمان به هم ارتباط می دهند، تشکیل شده است.

پیشنهاد ایلیا تابلو برای دیدن مقاله تابلو برق توزیع را از دست ندید!

برای شناخت بهتر، تابلو برق‌ها را از چندین نظر میتوان دسته بندی کرد که عبارتند از :

1- سطح ولتاژ

2- نوع عملکرد

3- محل نصب

4- ایستایی

سطح ولتاژ تابلو برق سطح ولتاژ تابلو برق[/caption]

1 - سطح ولتاژ

تابلوبرق ها می توانند دارای سه ولتاژ بالا، متوسط و ضعیف باشند که اغلب از دو ولتاژ متوسط و ضعیف آن‌ها استفاده می شود، در ادامه به بررسی این سه مورد می پردازیم.

تابلو برق فشار قوی (HV)

تابلو برق فشار قوی ولتاژ مصرفی آن در محدوده 36000 تا 40000 ولت است. که نیازمند دقت در نگهداری بیشتری هستند، به این منظور باید از تجهیزاتی که دارای فاکتور های مهم استاندارد هستند استفاده کنیم. یکی از موارد مهم در مبحث تابلوهای برق، دمای تابلو است که برای خنک کردن و به تعادل رساندن دمای آن از گاز SF6 به دلیل عدم واکنش پذیری استفاده می کنند.

تابلو برق فشار متوسط (MV)

تابلو برق فشار متوسط ولتاژ مصرفی آن بین 1000 تا 36000 ولت است. که خود به انواع مختلفی از تابلو برق‌ها تقسیم می شود که هر کدام بر اساس استانداردهایی ساخته می شوند که عبارتند از: فشار متوسط زیر سطحی، پد شده، متال اینکلوزد، عایق گاز، فشار متوسط متال کلد، فشار متوسط کشویی.

تابلو برق فشار ضعیف (LV)

تابلو برق فشار ضعیف ولتاژ مصرفی آن کمتر از 1000 ولت است. که را بر اساس ساختمان، آن‌ها را به دو دسته تابلو برق های ایستاده و دیواری می توان تقسیم کرد. شرایط مختلف دیگر مانند جریان، سطح ولتاژ مصرفی و همچنین محل نصب می تواند تعیین کننده باشند و دسته بندی‌های دیگری برای تابلوهای فشار ضعیف انجام داد.

تابلوبرق فشار ضعیف شامل تابلوبرق‌های : تابلوی اصلی، تابلوی نیمه اصلی، تابلوی فرعی، تابلوی کنتوری، تابلوی دیماند، تابلوی اصلاح ضریب قدرت، تابلوی هوشمند، تابلوی اتوماسیون، تابلوی صنعتی، تابلوی کارگاهی و ... می‌باشد.

2- عملکرد

تابلوبرق‌ها از نظر عملکردی به دو نوع کلی تقسیم می‌شود.

تابلوبرق توزیع

این تابلوها که در ابعاد مختلفی ساخته می‌شوند، انرژی الکتریکی را محافظت و توزیع می‌کنند. تابلوهای توزیع دارای ورودی شبکه برق سراسری و خروجی، برای مصرف‌کننده ها هستند. تابلوهای توزیع وظیفه محافظت، تقسیم‌بندی و انتقال جریان برق ورودی را برعهده دارند. از این تابلو به عنوان منبع تغذیه دستگاه‌ها و تابلوهای دیگر یاد می‌کنند.

تابلوبرق کنترلی

این نوع تابلوها دارای تجهیزات متنوعی برای سنجش وضعیت سیستم هستند. بعد از سنجیدن و نمایش وضعیت سیستم، تنظیمات اعمال‌شده توسط کاربر انجام می‌شود و تغیرات را به سیستم انتقال می‌دهد.

3- محل نصب

تابلوبرق فضای بسته (indoor)

این تابلوبرق در فضای بسته و سرپوشیده نصب و راه اندازی می‌شود. تمامی استانداردها در ساخت باید رعایت شود. در این نوع تابلوها تعبیه ورودی و خروجی ها در بالا و پایین تابلو امکان پذیر است.

تابلوبرق فضای باز (outdoor)

همانطور که از عنوان پیداست این تابلوها در محیط و فضای باز نصب می‌شوند. این تابلوها باید مقاومت لازم در برابر عوامل مختلف محیطی را داشته باشند. ورقه به کار رفته در این تابلوها نباید کمتر از 2 میلی‌متر باشد. تمامی درزها در این نوع تابلوها باید با تجهیزات استاندارد آبندی شود.رنگ بدنه این تابلو ها باید مقاوم در برابر نور آفتاب باشد.

4- ایستایی

تابلو برق های فشار ضعیف از نظر ایستایی به دو نوع کلی تقسیم می‌شود که عبارتند از :

تابلو برق دیواری (Wall Mounted)

تابلو برق‌های دیواری تابلوهایی هستند که توسط پیچ رول پلاک و جوشکاری به دیوار نصب و مهار می‌شوند. این تابلو برق‌ها معمولا در دو نوع روکار و توکار ساخته می‌شود. اگر این تابلوها روی دیوار نصب شوند، روکار (Surface Mounted) و اگر داخل دیوار نصب شود، توکار (Flush Mounted) نامیده می‌شود.

تابلو برق ایستاده (Self Standing)

تابلو برق‌های ایستاده یا سلولی یک حالت خود ایستا داردند و نیازی به مهار توسط تجهیزات دیگری ندارند. این تابلو برق‌ها ابعاد بزرگتری نسبت به تابلوهای دیگر دارند و زمانی که تجهیزات الکتریکی زیاد باشد یا رنج جریان نامی تجهیزات بالا باشد از این تابلو‌ها استفاده می‌شود که توجیح اقتصادی داشته باشد. در تابلوبرق‌های ایستاده یا سلول می‌توان دسترسی به تجهیزات را از جلو و هم از پشت داشته باشیم.